Eske yo kapab desantralize yon Ayiti ki pa santralize? Yon diaspora nan peyi Ayiti

Dimanch, douvan jou, Philippe, mwen menm ak Diony kite Aken pou nou ale Brodken. Nou te pase nan Tchanmi, chimen ki pi kout la. Yon bèl ti bouk ki chita sou tèt yon mòn. Pa gen okenn lòt tèt mòn k ap pèmèt ou pi byen wè gwo dayiva lavil Aken an ke li. Jan douvan jou ap taye banda, ak ti jipon woz byen chita sou li, lap fè wout pou solèy la leve sou lanmè Karayib la.

Pandan n ap desann pa lòt bò mòn nan, premye sa nou kwase se larivyè a, yon rivyè ki fè s s. Bon ti mache sila nan mòn nan te fè nou grangou; nou te oblije pran yon ti poz arebò dlo a pou nou te kapab mete on bagay nan vant nou. Trankilite ti promnad sanble ak bagay nou konn wè nan fim kòbòy yo. Poutan santiman sa pral vole ale lè Diony, jèn ayisyen ki t ap sèvi nou kò m gid la, akoupi arebò larivyè a pouse kèk fèy epi pran dlo a, ak men li tankou se yon tas epi l bwè l.

Mwen menm ak Philippe, ki li menm an Parizyen natif natal, nou youn gade lòt ak sezisman paske nou konnen menm si dlo a parèt pwòp li chaje mikwòb. Philipe di mwen "Gastroanterit egi nan mwens pase inè tan," Men malerezman Diony sanble pa t konnen ki danje ki genyen nan sa, di nou se dlo sa li te bwè pandan tout vi li. Men, a la verite dlo ki pa pwòp sa yo kontribye nan gwo to mòtalite timoun nan peyi a. Tris estatistik EMMUS-VI 2016-2017 la fè konnen : sou 1000 timoun ki fèt vivan, 81 ladan yo mouri anvan laj 5 lane, 59 anvan premye anivèsè nesans yo, 32 nan premye mwa lavi yo. Yo toujou di pou yon mikwòb touye yon ayisyen ki gen plis pase 5 lane, mikwòb pi gwo kou on bèf.