Souvan, anpil panse yo savan!

Dwa toujou mache ak devwa. E se pa rezo sosyo ki ap vini fè ladiferans. Gen anpil egzanp ki trase, gen anpil pale anpil, ki menm mennen moun al devan kay rakonte, epi pran sanksyon pou pawòl ki di, ki pa makònen ak laverite sou medya sosyo yo. Gen menm bri ki kouri sou kou ki kase, ou byen chaplèt ki tonbe, pou trase ekzanp.

Domaj pou se vyolans ak inyorans, ki vini nan  tout fòm, ki ap domine pami tout langaj Ayisyen  te ka itilize pou edike, pou responsabilize, pou kreye richès ki te ka kreye byenèt pou popilasyon an. Paske pa gen okenn lekòl pou moun al aprann vini enfliyansè, nenpòt ki ti radotè ou byen ransè gen kapasite pou yo pran tèt yo pou savan, nan fè rezo sosyo yo vini tounen yon savann.

Depi kèk tan n ap asiste ak yon modèl demokrasi sou rezo sosyo yo ki mete anpil jenn kou granmoun Ayisyen nan ilizyon yo gen tout pouvwa, pou yo di sa yo vle, san panse tout kominikasyon gen de sans. Ale vini. Menm silans lan se yon langaj.

Domaj pou anpil nan sa k ap pèsiste nan kritike, atake, reyaji, jije, bay manti nan objektif pou ogmante vizibilite ak avantaj chak rezo yo  bay. Bay kou bliye, pote mak sonje. Chak mesaj, chak imaj, chak sa w ekri ou byen di nan yon videyo, ap toujou kite tras nan sistèm enfòmatik la kan menm.

Dwa sa anpil moun ap kontinye pran pou fè tèt yo pase pou sa anpil pa ye, bay kèk nan yo ilizyon yo vini savan. Yo konn tout bagay.

Dwèt nou pa dwe ap kontwole lespri nou, ap dirije panse nou. Sinon l ap fini pa fè nou tonbe nan trou san fon. Li lè li tan pou kèk aktè nan sosyete a ta ka rive mobilize nan mete sou pye yon kanpay pou sansibilize jenn ak moun k ap itilize entènèt pa bò isit, tankou nan diaspora, sou enpòtans pou yo pratike respè ak responsabilite nan chak aksyon y ap poze sou entènèt.   

Domèn definisyon yo se inyorans. Pafwa li t ap pi bon si kèk nan moun sa yo te fè yon ti silans pou yo ka aprann pi byen, e plis toujou, paske konesans yo alenfini. Menm si anpil fwa, pami sa kèk moun k ap domine rezo sosyo yo konn ap di se pawòl savan, pawòl lasyans ki depase fwontyè ras ak klas sosyal. Souvan gen kèk nan yo  ki peche,  lè yo deside pa adapte pawòl sa yo ak kontèks yo.

Demokrasi entènèt nan peyi pa bò isit, ta dwe merite avan l twò ta yo ti manyèl edikasyon ki ta dwe bay nan lekòl pa bò isit. Pou ti jenn ansanm ak paran yo koumanse konprann enpòtans ak enpak rezo sosyo yo pa bò isit ak nan rès mond lan. Paske Facebook, Tic Tok, Youtube ou byen X ka baw pwen an pou w kominike, men li pa voye w  pale tout koze nan kafou !

Dominique Domerçant